Archiwa tagu: Thomas Cathcart

Dylemat wagonika– recenzja

Pięć osób w pozbawionym kontroli wagoniku pędzi w paszczę śmierci. Możesz ich uratować. Wystarczy tylko przełożyć dźwignię. Wtedy wagonik zostanie skierowany na boczny tor, na którym znajduje się człowiek. Wolisz by efektem zdarzenia było pięć ofiar śmiertelnych czy jedna? A jaką decyzję podjąłbyś, gdybyś zamiast pociągnięcia dźwigni musiał dokonać zatrzymania wagoniku poprzez wepchnięcie pod koła innej osoby?

Powyższy eksperyment myślowy po raz pierwszy został przedstawiony przez Philippę Foot (w 1967 roku) i doczekał się wielu analiz. Jedną z nich jest książka

Dylemat wagonika Thomasa Cathcarta

W tym miejscu uprzedzam, jeżeli nie lubisz książek filozoficznych, a na zajęcia z filozofii traktowałeś jako najnudniejsze z całego programu studiów, TA KSIĄŻKA JEST WŁAŚNIE DLA CIEBIE. Już od pierwszych stron Dylematu wagonika dostrzeżesz, że o moralności, etyce, postaciach Św. Tomasza z Akwinu, Kanta, Nietzschego, Humea można mówić/pisać w sposób bardzo interesujący.

Cathcart przedstawia na kartach swojej książki problem moralnego wyboru poprzez postawienie przed czytelnikiem problemu Daphne Jones. Kobieta wybrała przestawienie zwrotnicy, przez co otrzymała order od burmistrza oraz zaproszenie na rozprawę sądową w charakterze oskarżonej. W poszczególnych rozdziałach czytelnik spotyka się z osobami, których opinia ma wpływ na ostateczne wydanie wyroku.

Dylemat wagonika to, oprócz ratowania pięciu osób w pojeździe i jednej na bocznym torze, rozważania na tematy takie jak: kiedy aborcja i samobójstwo mogą zostać zaakceptowane przez Kościół Katolicki , poświęcanie narządów jednej (zdrowej) osoby na rzecz potrzebujących przeszczepu organów, walka z terroryzmem, czy też dlaczego w pewnych sytuacjach ratujemy dzieci, a w innych oddajemy je w ręce gangsterów.

Książka Thomasa Cathcarta skierowana jest do każdego myślącego człowieka. Przecież z problem wyboru, który przyniesie określone konsekwencje, dotyczy każdego zawodu. Co więcej, czyż wielokrotnie nie podejmujemy takich decyzji w naszym życiu osobistym?

Sięgnąłem po Dylemat wagonika z dwóch powodów. Pierwszym był artykuł, z którego dowiedziałem się na czym polega ów eksperyment myślowy. Tekst znajdziesz klikając w ten link. Drugim zainteresowanie teorią gier (wyjaśnienie dla osób nie znających terminu: Teoria gier dotyczy podejmowania decyzji w sytuacji konfliktu, przy czym wynik gry zależy od postępowania każdego z uczestników. Oceną decyzji jest wypłata dla każdego gracza. Celem analizy jest wybór strategii optymalnej. Reguła minimaksu nakazuje wybrać strategię, która zapewnia najmniejszą spośród największych strat związanych z wariantami własnego postępowania.– Tomasz Szapiro Co decyduje o decyzji, PWN, 1993). W niej to dylemat wagonika jest priorytetem.

Podsumowując, książkę Cathcarta warto znać. Na pewno spodoba się wszystkim miłośnikom etyki, a także, o czym wspomniałem, zachęci do rozważań osoby unikające owego działu filozofii. Gorąco polecam!

Thomas Cathcart Dylemat wagonika, PWN, 2014

Książkę otrzymałem od Wydawnictwa PWN. Dziękuję bardzo!